fot. poglądowe Freepik
Blackout. Czym jest i jak się na niego przygotować?
Opublikowane: 11.03.2026 / Sekcja: Bezpieczne GliwiceWyobraźmy sobie wieczór, w którym nagle gasną lampy, przestaje działać telewizor, a w kranie nie ma wody. Taka sytuacja, nazywana blackoutem, może zdarzyć się z powodu silnej burzy, awarii albo przeciążenia sieci. Nie jest to powód do paniki, ale dobry moment, by zadać sobie pytanie: czy wiemy, jak się wtedy zachować? W tym artykule Centrum Ratownictwa Gliwice wyjaśnia, czym jest blackout i jak w prosty, rozsądny sposób przygotować dom oraz rodzinę, by nawet bez prądu czuć się bezpiecznie i spokojnie.
Blackout to przerwa w dostawie energii elektrycznej. Może być spowodowana awarią systemów sieci elektroenergetycznej, która z kolei może wynikać z różnych przyczyn:
- zjawisk atmosferycznych (silne wiatry, burze, intensywne opady śniegu),
- awarii technicznych, np. związanych ze starzejącą się infrastrukturą linii napowietrznych średniego i niskiego napięcia,
- przeciążeń sieci,
- ataków na infrastrukturę energetyczną.
Brak dostępu do energii elektrycznej to nie tylko brak światła. To również:
- utrata dostępu do wody (w tym brak możliwości korzystania z toalety),
- brak ogrzewania,
- niedziałające kasy fiskalne i terminale płatnicze,
- brak dostępu do internetu i sieci komórkowych,
- a przede wszystkim brak dostępu do informacji.
W sytuacji nagłego i długotrwałego blackoutu wiele osób może odczuwać lęk i panikę, zastanawiając się, czy nie doszło do eskalacji konfliktu lub rozpoczęcia wojny.
Co więc należy zrobić?
1. Przygotuj alternatywne źródła światła – latarki z zapasem baterii to absolutna podstawa. Warto mieć ich kilka, rozmieszczonych w różnych częściach domu.
2. Przygotuj wiadro z pokrywką i zapasem worków na odpady sanitarne.
Podczas przerwy w dostawie prądu przepompownie ścieków nie będą działać, co uniemożliwi korzystanie z toalety. Jednym z rozwiązań jest zwykłe wiadro z pokrywką i workami na odpady sanitarne. Alternatywnie można zainwestować w toaletę turystyczną – droższą, ale wygodniejszą opcję. Modele wyposażone w pompkę i zbiornik na wodę pozwalają ograniczyć nieprzyjemne zapachy.
3. Zakup dobrej jakości śpiwór (puchowy lub syntetyczny) – to najefektywniejszy sposób na przetrwanie nocy w wyziębionym mieszkaniu.
4. Zakup kuchenkę turystyczną (gazową) z zapasem kartuszy – do podgrzewania posiłków.
5. Miej w domu naładowany powerbank.
Najlepiej mieć więcej niż jeden, aby móc utrzymać telefon w pełni naładowany — w razie awarii sieci telekomunikacyjnej może on posłużyć jako latarka lub odbiornik radiowy.
6. Zgromadź zapas gotówki.
W różnych nominałach. Warto rozważyć posiadanie części oszczędności w euro lub dolarach.
7. Jeśli mieszkasz w domu jednorodzinnym — rozważ zakup agregatu prądotwórczego inwertorowego.
Warto wybrać agregat o mocy 2–3 kW i pamiętać o zabezpieczeniu zapasu paliwa. Upewnij się, że agregat zapewnia stabilne napięcie, aby bezpiecznie zasilać elektronikę, np. sprzęt AGD.
Uwaga!
Paliwo należy przechowywać w atestowanych, szczelnych kanistrach, w chłodnym, suchym i dobrze wentylowanym miejscu, z dala od źródeł ognia, instalacji elektrycznej oraz pomieszczeń mieszkalnych, zgodnie z obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi. Zalecamy również zakup dodatkowej gaśnicy, która powinna być przechowywana bezpośrednio w pobliżu miejsca składowania paliwa.
8. Jeżeli mieszkasz w bloku – wybierz stację zasilania.
W warunkach mieszkania w bloku najlepiej sprawdzi się stacja zasilania o pojemności co najmniej 2 kWh, która pozwoli zasilić podstawowe urządzenia elektryczne. Wszystko, co można ładować przez USB, najlepiej podłączać bezpośrednio do portów USB stacji. Dodatkowo rozważ dokupienie przenośnego panelu fotowoltaicznego, dzięki któremu będziesz mógł ładować stację zasilania.
9. Zgromadź zapas wody i żywności na co najmniej 3 dni.
Przyjmij minimum 12 litrów wody (pitnej i użytkowej) na osobę na dobę. Nie zapomnij także o potrzebach swoich zwierząt domowych.
10. Kup radio na baterie.
Radio powinno mieć możliwość odbioru Programu 1 Polskiego Radia, który w sytuacjach kryzysowych stanowi jedno ze źródeł wiarygodnych informacji. Pamiętaj o zapasie baterii.
W przypadku długotrwałej przerwy w dostawie prądu pamiętaj o zakręceniu gazu i wody. Woda pod ciśnieniem, nagle powracająca do sieci wodociągowej, może spowodować tzw. uderzenie hydrauliczne i rozszczelnienie rur, co grozi zalaniem mieszkania. Z kolei odcięcie dopływu gazu zmniejsza ryzyko wycieku, które może wystąpić, gdy płomień w starszych urządzeniach zgaśnie lub gdy nowoczesne piece doświadczą awarii sterowników po przywróceniu zasilania.
Największym celem ataków na infrastrukturę energetyczną jest wywołanie paniki, niepewności i strachu w społeczeństwie. Dlatego w sytuacjach kryzysowych kluczowe jest zachowanie spokoju i pozyskiwanie informacji z rzetelnych źródeł.
Zalecamy podejść do przygotowania na blackout tak, jak do ubezpieczenia mieszkania lub samochodu – robimy to nie dlatego, że wiemy, iż coś się wydarzy, ale po to, aby żyć spokojniej, mając świadomość, że jesteśmy przygotowani.
(CRG)